Duizenden spelers eisen hun gokverlies terug
Twee spelers verliezen ruim een ton bij casino's op Malta
Een speler verloor tussen 2006 en 2021 ruim USD 139.000 bij Pokerstars, een ander in 2020-2021 zo'n € 135.000 bij partycasino.com. Beide casino's (TSG Interactive en Electraworks) zijn gevestigd op Malta en hadden geen vergunning om in Nederland online kansspelen aan te bieden. Beide spelers vorderden hun verlies terug met het argument dat de kansspelovereenkomst nietig is.
Die vraag verdeelde de rechtspraak diep. In de zaak tegen Trannel (onderdeel van Kindred Group, voorheen Unibet) veroordeelde de rechtbank Overijssel het bedrijf tot terugbetaling van € 676.224 aan een speler die naar eigen zeggen stopte "omdat het geld op was". De rechtbanken Overijssel en Noord-Nederland oordeelden dat de overeenkomst nietig was. Andere rechters kozen de tegenovergestelde lijn: de rechtbank Zeeland-West-Brabant wees de vordering van een Bwin-speler (€ 94.479) af, en het gerechtshof Amsterdam had al in het Unibet-arrest (2016) een verlies van € 184.671 niet toewijsbaar geacht.
Om deze verdeeldheid te beëindigen stelden de rechtbanken Amsterdam en Noord-Holland prejudiciële vragen aan de Hoge Raad (artikel 392 Rv).
Hoge Raad: artikel 1 Wok tast de geldigheid van de overeenkomst niet aan
De Hoge Raad oordeelt dat overeenkomsten met een aanbieder die het verbod van artikel 1 Wok overtreedt, niet nietig en niet vernietigbaar zijn op grond van artikel 3:40 BW. Het aangaan van zo'n overeenkomst kan wel in strijd zijn met een dwingende wetsbepaling (lid 2), maar via lid 3 volgt geen nietigheid: de Wok heeft van aanvang af niet de strekking gehad de geldigheid van daarmee strijdige rechtshandelingen aan te tasten. De wet voorziet in bestuurs- en strafrechtelijke sancties, maar zwijgt over de civielrechtelijke gevolgen.
Die uitleg is historisch verankerd. Onder de oude Loterijwet oordeelde de Hoge Raad in 1918 nog dat de koop van een lot in een verboden loterij een ongeoorloofde oorzaak had. Maar sinds 1951 brengt overtreding van een wettelijk verbod niet langer automatisch nietigheid mee, tenzij de strekking van het voorschrift dat meebrengt. Had de wetgever bij de Wok (1964) of bij de latere Wet kansspelen op afstand nietigheid gewild, dan had hij dat moeten benoemen. Dat is niet gebeurd. Ook artikel 3:40 lid 1 BW (strijd met de openbare orde of goede zeden) leidt niet tot nietigheid: aan de hand van de maatstaf uit het arrest Esmilo/Mediq overweegt de Hoge Raad dat kansspelovereenkomsten niet op zichzelf ontoelaatbaar zijn en dat de Wok al voorziet in sancties.
Anders dan een deel van de feitenrechtspraak baseert de Hoge Raad dit dus niet op "strekkingsverlies" — het idee dat de Wok zijn oorspronkelijke werking door maatschappelijke ontwikkelingen zou hebben verloren. Die strekking was er volgens de Hoge Raad simpelweg nooit. Wel blijft overeind dat zo'n overeenkomst onder omstandigheden vernietigbaar kan zijn wegens een wilsgebrek of aanleiding kan geven tot een vordering uit onrechtmatige daad.
Wat betekent dit voor spelers en aanbieders?
Voor spelers is de kortste route naar hun geld afgesloten. Nietigheid met terugvordering uit onverschuldigde betaling — de grondslag waarop rechtbanken casino's tot terugbetaling van tonnen veroordeelden — is van tafel. Wie zijn verlies wil terughalen, is voor deze consumentenclaims nu aangewezen op dwaling of onrechtmatige daad. Dat is een zwaardere weg: de speler moet stellen en bewijzen dat het casino hem heeft misleid of een zorgplicht heeft geschonden, en de rechter weegt daarbij de eigen verantwoordelijkheid van de deelnemer mee. In de Bwin- en Unibet-zaken strandden de vorderingen juist daarop: de aanbieder had responsible-gaming-maatregelen getroffen en de speler droeg zelf verantwoordelijkheid voor zijn speelgedrag. Voor aanbieders staat de geldigheid van historische overeenkomsten daarmee vast; het risico verschuift van volledige restitutie naar gerichte aansprakelijkheid voor concreet aantoonbare schade. Hoe een procedure over die zorgplicht verloopt, wat zij oplevert en of het vonnis te innen is, staat in Verloren geld terugvorderen van een online casino: kan dat?
Veelgestelde vragen
Kan ik mijn online gokverlies nog terugvorderen?
Niet meer op grond van nietigheid van de overeenkomst. De Hoge Raad heeft die route afgesloten. Terugvordering blijft mogelijk als de speler kan aantonen dat het casino hem heeft misleid (dwaling of oneerlijke handelspraktijken) of een zorgplicht heeft geschonden (onrechtmatige daad), maar de bewijslast is aanzienlijk zwaarder.
Wat is het verschil tussen nietigheid en een beroep op dwaling of onrechtmatige daad?
Bij nietigheid bestaat de overeenkomst juridisch niet en moet alle inleg terug als onverschuldigd betaald, ongeacht schuld. Bij dwaling of onrechtmatige daad moet de speler een concreet verwijt bewijzen — misleiding of schending van een zorgplicht — en spelen causaal verband en eigen schuld een rol. De uitkomst is daardoor veel minder vanzelfsprekend.
Geldt dit ook voor een casino met een buitenlandse vergunning?
Ja. Beslissend is of de aanbieder een Nederlandse vergunning heeft. Een Maltese of Gibraltarese vergunning volstaat niet: zonder Nederlandse vergunning overtreedt de aanbieder artikel 1 Wok. Toch is de overeenkomst niet nietig, ook niet wanneer het casino elders wél een vergunning bezit.
Hoge Raad 3 juli 2026, ECLI:NL:HR:2026:1159 (conclusie A-G Lindenbergh: ECLI:NL:PHR:2025:1302).
Aangehaalde rechtspraak
Hoge Raad: ECLI:NL:HR:1918:112 · ECLI:NL:HR:1951:AG1976 · ECLI:NL:HR:2012:BU5609 · ECLI:NL:HR:2026:1159
Parket bij de Hoge Raad: ECLI:NL:PHR:2025:1302
Gerechtshoven: ECLI:NL:GHAMS:2016:4212
Rechtbanken: ECLI:NL:RBOVE:2024:3191 · ECLI:NL:RBNNE:2024:1971 · ECLI:NL:RBZWB:2024:3524