Gokverlies terugvorderen van een casino zonder vergunning
De Hoge Raad besliste op 3 juli 2026 dat het ontbreken van een Nederlandse vergunning een online kansspelovereenkomst op zichzelf niet ongeldig maakt. Het verbod van artikel 1 Wet op de kansspelen heeft niet de strekking de geldigheid van zulke overeenkomsten aan te tasten (artikel 3:40 BW). Terugvordering uitsluitend op die grond is daarmee afgesneden. Andere gronden, zoals misleiding of schending van een zorgplicht, vergen een beoordeling van het concrete geval.
Twee spelers verliezen ruim een ton bij casino's op Malta
Een speler verloor tussen 2006 en 2021 ruim USD 139.000 bij Pokerstars, een ander in 2020-2021 zo'n € 135.000 bij partycasino.com. Beide casino's (TSG Interactive en Electraworks) zijn gevestigd op Malta en hadden geen vergunning om in Nederland online kansspelen aan te bieden. Beide spelers vorderden hun verlies terug met het argument dat de kansspelovereenkomst nietig is.
Die vraag verdeelde de rechtspraak diep. In de zaak tegen Trannel (onderdeel van Kindred Group, voorheen Unibet) veroordeelde de rechtbank Overijssel het bedrijf tot terugbetaling van € 676.224 aan een speler die naar eigen zeggen stopte "omdat het geld op was". De rechtbanken Overijssel en Noord-Nederland oordeelden dat de overeenkomst nietig was. Andere rechters kozen de tegenovergestelde lijn: de rechtbank Zeeland-West-Brabant wees de vordering van een Bwin-speler (€ 94.479) af, en het gerechtshof Amsterdam had al in het Unibet-arrest (2016) een verlies van € 184.671 niet toewijsbaar geacht.
Om deze verdeeldheid te beëindigen stelden de rechtbanken Amsterdam en Noord-Holland prejudiciële vragen aan de Hoge Raad (artikel 392 Rv).
Hoge Raad: artikel 1 Wok tast de geldigheid van de overeenkomst niet aan
De Hoge Raad oordeelt dat overeenkomsten met een aanbieder die het verbod van artikel 1 Wok overtreedt, niet nietig en niet vernietigbaar zijn op grond van artikel 3:40 BW. Het aangaan van zo'n overeenkomst kan wel in strijd zijn met een dwingende wetsbepaling (lid 2), maar via lid 3 volgt geen nietigheid: de Wok heeft van aanvang af niet de strekking gehad de geldigheid van daarmee strijdige rechtshandelingen aan te tasten. De wet voorziet in bestuurs- en strafrechtelijke sancties, maar zwijgt over de civielrechtelijke gevolgen.
Die uitleg is historisch verankerd. Onder de oude Loterijwet oordeelde de Hoge Raad in 1918 nog dat de koop van een lot in een verboden loterij een ongeoorloofde oorzaak had. Al in 1951 aanvaardde de Hoge Raad dat de strekking van een wettelijk contracteerverbod kan meebrengen dat overtreding ervan geen nietigheid tot gevolg heeft. Had de wetgever bij de Wok (1964) of bij de latere Wet kansspelen op afstand nietigheid gewild, dan had hij dat moeten benoemen. Dat is niet gebeurd. Ook artikel 3:40 lid 1 BW (strijd met de openbare orde of goede zeden) leidt niet tot nietigheid: aan de hand van de maatstaf uit het arrest Esmilo/Mediq overweegt de Hoge Raad dat kansspelovereenkomsten niet op zichzelf ontoelaatbaar zijn en dat de Wok al voorziet in sancties.
Anders dan een deel van de feitenrechtspraak baseert de Hoge Raad dit dus niet op "strekkingsverlies", het idee dat de Wok zijn oorspronkelijke werking door maatschappelijke ontwikkelingen zou hebben verloren. Die strekking was er volgens de Hoge Raad simpelweg nooit. Wel blijft overeind dat zo'n overeenkomst onder omstandigheden vernietigbaar kan zijn wegens een wilsgebrek, zoals dwaling of aanleiding kan geven tot een vordering uit onrechtmatige daad.
Wat betekent dit voor spelers en aanbieders?
De enkele overtreding van het vergunningvereiste geeft een speler dus geen recht op terugbetaling van zijn verlies. Wie terugbetaling of schadevergoeding verlangt, moet een andere grondslag onderbouwen, zoals dwaling, een oneerlijke handelspraktijk of schending van een zorgplicht. De vereisten en bewijsregels verschillen per grondslag.
In de besproken Bwin- en Unibet-zaken strandde de zorgplichtclaim op de maatregelen die de aanbieder had getroffen en de eigen verantwoordelijkheid van de speler. Dat waren beoordelingen van het concrete speelgedrag en de destijds geldende normen. Ze betekenen niet dat dezelfde maatregelen in iedere periode en bij iedere speler voldoende zijn.
Voor deze consumentenclaims verschuift de aandacht daarmee naar het concrete verwijt en de gevolgen daarvan. Hoe een procedure over de zorgplicht verloopt, wat zij kan opleveren en of een vonnis te innen is, staat in Verloren geld terugvorderen van een online casino: kan dat?
Veelgestelde vragen
Kan ik mijn online gokverlies nog terugvorderen?
Het ontbreken van een Nederlandse vergunning is op zichzelf geen grond voor terugbetaling. Andere gronden, zoals misleiding of schending van een zorgplicht, kunnen wel van belang zijn. Daarvoor zijn concrete feiten nodig; de vereisten en bewijsregels verschillen per grondslag. De uitspraak van de Hoge Raad beslist niet over de uitkomst van iedere afzonderlijke schadeclaim.
Wat is het verschil tussen nietigheid en een beroep op dwaling of onrechtmatige daad?
Nietigheid raakt de geldigheid van de overeenkomst en kan leiden tot terugbetaling van onverschuldigd betaalde bedragen. Dwaling kan een reden zijn om een overeenkomst te vernietigen. Een onrechtmatige daad kan recht geven op schadevergoeding wegens een concrete normschending. Bij die schadeclaim zijn ook het verband tussen de fout en de schade en eventuele eigen schuld van belang.
Geldt dit ook voor een casino met een buitenlandse vergunning?
Ja. Een Maltese of Gibraltarese vergunning vervangt de vereiste Nederlandse vergunning niet. De aanbieder kan daardoor in strijd met artikel 1 Wok handelen. Volgens de Hoge Raad maakt die overtreding de overeenkomst echter niet op zichzelf nietig of vernietigbaar op grond van artikel 3:40 BW. Andere gronden blijven afzonderlijk te beoordelen.
Aangehaalde rechtspraak
Hoge Raad
- HR 3 juli 2026, ECLI:NL:HR:2026:1159: Het ontbreken van de vergunning maakt de overeenkomst niet ongeldig op grond van art. 3:40 BW; wilsgebreken en onrechtmatige daad blijven mogelijk (r.o. 3.2.3-3.2.7).
- HR 1 juni 2012, ECLI:NL:HR:2012:BU5609: Een verboden prestatie maakt een overeenkomst niet zonder meer nietig; de rechter moet de betrokken belangen en wettelijke sancties beoordelen (r.o. 4.4).
- HR 11 mei 1951, ECLI:NL:HR:1951:AG1976: Historisch arrest: de strekking van een contracteerverbod kan meebrengen dat overtreding geen nietigheid tot gevolg heeft.
- HR 15 februari 1918, ECLI:NL:HR:1918:112: Onder het oude recht kon uit een verboden loterijovereenkomst wegens ongeoorloofde oorzaak geen geldprijs worden gevorderd.
Conclusie advocaat-generaal
- A-G Lindenbergh 28 november 2025, ECLI:NL:PHR:2025:1302: Adviseert geen nietigheid en bespreekt minder verstrekkende remedies; dit is het advies voorafgaand aan de beslissing van de Hoge Raad (nr. 9.2).
Gerechtshoven
- Hof Amsterdam 25 oktober 2016, ECLI:NL:GHAMS:2016:4212: Nam destijds strekkingsverlies aan en zag in dit concrete geval geen schending van de zorgplicht (r.o. 3.6-3.13).
Rechtbanken
- Rb. Overijssel 19 juni 2024, ECLI:NL:RBOVE:2024:3191: Oordeelde vóór de beslissing van de Hoge Raad dat de overeenkomst nietig was en wees EUR 676.224,77 toe (r.o. 5.10).
- Rb. Zeeland-West-Brabant 29 mei 2024, ECLI:NL:RBZWB:2024:3524: Nam vóór de beslissing van de Hoge Raad strekkingsverlies aan; ook de zorgplichtclaim werd op de concrete feiten afgewezen (r.o. 5.9-5.13 en 5.17-5.21).
- Rb. Noord-Nederland 22 mei 2024, ECLI:NL:RBNNE:2024:1971: Oordeelde vóór de beslissing van de Hoge Raad dat de overeenkomst nietig was en beperkte terugbetaling tot het nettoverlies (r.o. 4.35-4.39).