Naar inhoud

Garanties bij een bedrijfsovername: wanneer is een prognose misleidend?

13 juli 2026Juriaan de Vries

Garanties en prognoses bij een bedrijfsovername

Een tegenvallende winstprognose maakt een verkoper niet vanzelf aansprakelijk. Het Amsterdamse hof onderscheidde bij een bedrijfsovername de juistheid van bestaande cijfers, de onderbouwing van verwachtingen en de contractuele toegang tot dwaling of ontbinding. De koper had een korting bedongen, maar daarmee waren mogelijke fouten in de verstrekte informatie nog niet afgewikkeld. Ook de financiële gevolgen vergden een afzonderlijke beoordeling.

Een prognose van € 3,7 miljoen, een resultaat van € 427.000

In juli 2018 kocht een onderneming alle aandelen in Fresh Leaf, de houdster van machinebouwer FTNON. De verkopers verwachtten voor 2018 een EBITDA, een maatstaf voor het bedrijfsresultaat, van ongeveer € 3,7 miljoen. De koper vond die verwachting te optimistisch. Na onderhandelingen werd de ondernemingswaarde met € 2,65 miljoen verlaagd tot € 31,75 miljoen. Dat was de waarderingsbasis voor de aandelenprijs, niet de aandelenprijs zelf. (hof Amsterdam 2023, r.o. 3.7-3.10)

Uiteindelijk bedroeg de EBITDA over 2018 € 427.000. Dat verschil bewees op zichzelf geen garantieschending. De koper moest aanwijzen welke verstrekte informatie bij de koop onjuist of misleidend was. Het tussenarrest van 18 april 2023 wees nog geen bedrag toe: het hof achtte deskundigenonderzoek nodig en liet partijen zich uitlaten over de deskundige en de vragen. (hof Amsterdam 2023, r.o. 4.11 en 4.48-4.50)

De informatiegarantie dekt cijfers én de onderbouwing van verwachtingen

De aandelenkoopovereenkomst (SPA) garandeerde dat verstrekte informatie "true, accurate and not misleading" was. De al gerealiseerde EBITDA tot en met mei kon op juistheid worden getoetst. Voor de nog te behalen resultaten gold de toets of de prognose misleidend was. Daarvan kon sprake zijn als destijds bekende feiten onvoldoende waren verwerkt en redelijkerwijs aannemelijk was dat zij materieel waren voor de aankoopbeslissing. (hof Amsterdam 2023, r.o. 4.11)

De garantie hield geen toezegging in dat de voorspelde winst werkelijk zou worden behaald. Voor schending van deze informatiegarantie was evenmin opzet vereist: de woorden "not misleading" zagen op de informatie, niet op de bedoeling waarmee zij was verstrekt. Het hof wilde laten onderzoeken of projectresultaten te vroeg waren geboekt en al gemaakte of voorzienbare nakomende kosten onvoldoende waren verwerkt. (hof Amsterdam 2023, r.o. 4.11.1 en 4.34)

Dwaling en ontbinding kenden een extra contractuele drempel

Bij dwaling sluit artikel 6:228 lid 2 BW een beroep op uitsluitend toekomstige omstandigheden uit. Een onjuiste voorstelling van feiten die bij de koop al bestonden, kan wel grond voor dwaling zijn. De SPA beperkte daarnaast de mogelijkheid om wegens dwaling de overeenkomst te vernietigen of te wijzigen, of haar geheel of gedeeltelijk te ontbinden. Daarvoor moest volgens artikel 23.6 van de SPA sprake zijn van fraude, grove nalatigheid of opzettelijk handelen. (hof Amsterdam 2023, r.o. 4.12 en 4.38)

Dat handelen hoefde niet van de verkopers persoonlijk afkomstig te zijn. De uitzondering omvatte ook de genoemde vennootschappen, bestuurders, werknemers en functionarissen. De koper moest deze aanvullende drempel aantonen voor de onderdelen waarop zij dwaling of ontbinding baseerde. Een fout op één onderdeel opende die routes niet voor alle andere verwijten. De vraag of een garantie is geschonden en de vraag welke remedie beschikbaar is, vroegen dus om verschillende toetsen. (hof Amsterdam 2023, r.o. 4.38-4.41)

De korting dekte het besproken prognoseverschil

De verkopers wezen op de professionele koper, haar adviseurs en het uitgebreide boekenonderzoek. Het hof liet het mogelijke beroep op dwaling daardoor niet stranden. De koper had volgens het hof geen concrete aanleiding gekregen om te twijfelen aan de gepresenteerde tussentijdse resultaten of rekening te houden met nakomende kosten van de gestelde omvang. De informatiegarantie gaf juist steun aan haar vertrouwen in die gegevens. (hof Amsterdam 2023, r.o. 4.42-4.43)

Ook de prijskorting had een begrensde betekenis. Partijen hadden daarmee hun verschil van inzicht over nog binnen te halen projecten en toekomstige marges overbrugd. Het hof zag daarin geen afwikkeling van mogelijke onjuistheden in de bestaande cijfers of voorzienbare projectkosten. Beslissend was waarvoor de korting was gegeven. Daaruit volgt geen algemene regel dat onderzoek of een korting nooit gevolgen heeft voor een latere aanspraak. (hof Amsterdam 2023, r.o. 4.44)

Een garantiefout levert nog geen geldvordering op

De verkopers hadden ten onrechte gemeld dat voor het project TH Cuisine een getekende order bestond. Daarmee was de informatiegarantie geschonden. Toch wees het hof de daarop gebaseerde geldvordering af. Het project zou geen positief resultaat hebben opgeleverd, en de koper had ook onvoldoende uitgelegd waarom de onzekerheid over die order tot een lagere koopprijs zou hebben geleid. De fout, het causale verband en het financiële gevolg moesten afzonderlijk worden onderbouwd. (hof Amsterdam 2023, r.o. 4.26-4.29)

Ook de gekozen grondslag bepaalt de berekening. Bij wijziging wegens dwaling op grond van artikel 6:230 lid 2 BW keek het hof naar de prijs die partijen vermoedelijk zonder dwaling zouden hebben afgesproken. De interne rekensom van de koper was daarvoor niet beslissend. Bij schadevergoeding wegens garantieschending is de vergelijking anders: in een afzonderlijke overnamezaak vergeleek het hof de werkelijke positie van de koper met de positie waarin de gegarandeerde feiten juist waren geweest. (hof Amsterdam 2023, r.o. 4.45-4.47; hof Amsterdam 2020, r.o. 2.10-2.12)

Wat betekent dit voor de risicoverdeling bij een overname?

Lees de garantie samen met de informatieafspraken, aansprakelijkheidsbeperkingen en uitsluitingen van remedies. Leg vast welke cijfers als bestaande feiten worden gegarandeerd, welke aannames een prognose dragen en welk concreet risico in een korting is verwerkt. Wie een onjuist cijfer ontdekt, moet vervolgens zowel de toepasselijke contractsbepaling als het gevolg voor prijs of schade aanwijzen.

Een ruime onderzoeksmogelijkheid neemt concrete informatieafspraken niet vanzelf weg. Bij een vastgoedverkoop "as is, where is" moest de verkoper beschikbare afkeurrapporten over de sprinklerinstallatie delen. Dat oordeel berustte mede op de informatieafspraak in de intentieovereenkomst en wat de koper mocht verwachten. Het is dus geen algemene vrijbrief om onderzoek achterwege te laten. (rechtbank Amsterdam 2024, r.o. 4.6-4.15)

Omgekeerd volstaat een informatiefout niet voor iedere remedie. Bij een bedrijfspand was een huurallonge niet verstrekt, maar het beslissende belang van die huurpositie was voor de verkoper onvoldoende kenbaar. Ook rechtvaardigde de tekortkoming de gevraagde gehele of gedeeltelijke ontbinding niet. De koper kreeg daarom geen gelijk op die gronden. Die zaak onderstreept waarom de vastgestelde fout en de gekozen remedie elk een eigen onderbouwing nodig hebben. (rechtbank Midden-Nederland 2025, r.o. 3.16-3.22)

Veelgestelde vragen

Wat betekent EBITDA bij een bedrijfsovername?

EBITDA staat voor resultaat vóór rente, belastingen, afschrijvingen en amortisatie. Bij een overname kan dit cijfer als basis voor de waardering dienen. Controleer welke periode het bestrijkt en welke correcties zijn toegepast. Een al behaald tussentijds resultaat en een verwachting voor het resterende jaar hebben een verschillende betekenis voor de juridische beoordeling.

Is een earn-out een garantie op de toekomstige winst?

Bij een earn-out hangt een deel van de koopprijs af van later behaalde resultaten. Daarmee verdelen partijen het prijsrisico volgens afgesproken voorwaarden. Dat verschilt van een vaste prijs met garanties over verstrekte informatie. In de Fresh Leaf-zaak bespraken partijen een earn-out, maar kozen zij uiteindelijk voor een vaste korting. (hof Amsterdam 2023, r.o. 3.7-3.9)

Geeft iedere onjuiste mededeling recht op ontbinding?

Volgens artikel 6:265 BW moet sprake zijn van een tekortkoming die de gevraagde ontbinding met haar gevolgen rechtvaardigt. Wanneer nakoming niet blijvend of tijdelijk onmogelijk is, moet de schuldenaar bovendien in verzuim zijn. Bij een overname kan de overeenkomst aanvullende beperkingen bevatten. Het woord "garantie" beantwoordt die vragen op zichzelf niet.

Aangehaalde rechtspraak

Lees ook