Inleiding
Wanneer een consument een rekening niet betaalt, schakelt de schuldeiser vaak een incassobureau of deurwaarder in. De wet beschermt de consument daarbij tegen te hoge kosten en tegen onbehoorlijke incassopraktijken. Niet elke gevorderde incassovergoeding is terecht, en de consument kan zich daartegen verweren.
Wat een incassobureau mag berekenen (WIK)
De Wet incassokosten begrenst de buitengerechtelijke incassokosten die bij een consument in rekening mogen worden gebracht (art. 6:96 BW en het bijbehorende Besluit vergoeding voor buitengerechtelijke incassokosten). De kosten worden berekend als een percentage van de vordering, met een wettelijk minimum en maximum. Afwijking ten nadele van de consument is niet toegestaan.
De verplichte aanmaning en veertiendagenbrief
Voordat incassokosten verschuldigd worden, moet de consument eerst een kosteloze aanmaning krijgen met een betaaltermijn van veertien dagen, de veertiendagenbrief, waarin het bedrag aan incassokosten wordt aangekondigd (art. 6:96 lid 6 BW). De Hoge Raad heeft in een prejudiciële beslissing verduidelijkt hoe strikt dat werkt: de veertiendagentermijn vangt pas aan op de dag na ontvangst van de brief, zodat een formulering als betaling binnen veertien dagen na dagtekening onjuist is, en een brief met een onjuiste termijn de incassokosten niet verschuldigd maakt (HR 25 november 2016, ECLI:NL:HR:2016:2704). De rechter toetst dit ook in verstekzaken.
Verweer tegen onterechte incassokosten
De consument kan de incassokosten betwisten als de veertiendagenbrief ontbreekt of onjuist is, het bedrag onjuist is berekend, of de onderliggende vordering wordt bestreden. Sinds de Wet kwaliteit incassodienstverlening (in werking sinds 2024) gelden bovendien kwaliteitseisen en een registerplicht voor incassodienstverleners, wat onbehoorlijke praktijken begrenst.
Wat de uitkomst bepaalt
De uitkomst wordt bepaald door de vraag of de veertiendagenbrief correct is verstuurd en of de kosten binnen de wettelijke grenzen zijn berekend. Wie met een consumentenincasso wordt geconfronteerd, controleert eerst de aanmaning en de berekening voordat wordt betaald.